Pracownik czy firma? Kto naprawdę korzysta na pracy z AI?

Pracownik, który przed AI wysyłał dwie oferty dziennie, nadal wysyła dwie. Mimo, że przygotowuje je kilka, a może nawet kilkanaście razy szybciej. To jeden z kilku tego typu wglądów z naszego badania jakościowego wśród zarządów polskich firm. W tej samej organizacji konsultant, który wcześniej weryfikował arkusz przez tydzień, dzięki automatyzacji robił to w cztery godziny, ale nadal oddawał dwa raporty miesięcznie.

Korzyść dla pracownika jest oczywista. Dla firmy już znacznie mniej.

Powód jest bardzo prozaiczny. W wielu organizacjach brakuje punktu odniesienia: normy, czasu procesu, liczby obsłużonych spraw czy innego miernika, który pokazałby, co stało się z odzyskanymi godzinami. Nadwyżka czasu istnieje, ale nie pojawia się w żadnym raporcie.

Ciekawy kontekst daje duńskie badanie obejmujące 25 tys. pracowników zatrudnionych w 7 tysiącach firm i organizacji. Pracownicy korzystający z generatywnej AI oszczędzali dzięki niej średnio równowartość 2,8% całego czasu pracy. To wynik znacznie mniej spektakularny niż kilkunasto- czy kilkudziesięcioprocentowe wzrosty wydajności znane z eksperymentów na pojedynczych zadaniach.

Jeszcze ciekawsze jest to, co działo się z odzyskanym czasem. Wśród pracowników korzystających z generatywnej AI, którym narzędzia oszczędzały czas, około 80% deklarowało, że przeznacza ten czas na inne zadania zawodowe. Około jedna czwarta deklarowała też, że poświęca więcej czasu na te same zadania, w ramach których AI wcześniej pozwoliła czas zaoszczędzić. Przyspieszenie jednego zadania nie musi więc automatycznie oznaczać wzrostu wyniku całej firmy.

Dodatkowo generatywna AI tworzy nową pracę wokół siebie. W całej próbie nowe zadania związane z nowymi narzędziami pojawiły się u 8,4% pracowników. Chodziło m.in. o integrowanie AI z procesami, kontrolę jakości wygenerowanych treści, poprawianie błędów, tworzenie zasad użycia czy przejmowanie bardziej złożonych zadań, gdy prostsze zostały przyspieszone. Część oszczędności czasu może więc zostać pochłonięta przez pracę, której wcześniej po prostu nie było.

Jest też druga strona tego zjawiska. W naszym badaniu pojawiały się przypadki lęku przed zmianą. Na przykład: osoby blokowały cyfryzację, bo nie czuły się pewnie z nowym sposobem pracy; zespół pytający po automatyzacji, czy nadal będzie potrzebny; oddział, w którym zarząd odłożył wdrożenie, czekając, aż zmianę wymusi zmiana prawa.

Do tego dochodzi „niewidzialne użycie”. Według badania KPMG i University of Melbourne 55% polskich pracowników korzystających z AI ukrywa ten fakt przed pracodawcą. Jeśli duża część użycia pozostaje poza polem widzenia organizacji, trudno policzyć również korzyść, którą ono przynosi. Między „pracownik pracuje szybciej” a „firma zyskała produktywność” znajduje się więc decyzja organizacyjna: co robimy z odzyskanym czasem?

Może on przełożyć się na większy wolumen, wyższą jakość, szybszą obsługę, trudniejsze zadania albo po prostu mniejsze przeciążenie zespołu. W naszym badaniu jeden z prezesów świadomie wybrał właśnie tę ostatnią opcję - zautomatyzował żmudne zadanie po to, żeby pracownice mogły odetchnąć po spiętrzeniu terminów.

Kluczowy jednak jest proces. Jeśli znamy jego czas, wejście, wynik, odpowiedzialność i koszt błędu, możemy zobaczyć, co po wejściu AI rzeczywiście się zmieniło. Mierzymy wtedy proces, a nie szybkość pojedynczej osoby.

Dlatego przed pytaniem „ile AI nam oszczędzi?” warto sprawdzić: gdzie już jest używana, w jakich procesach oraz czy i jak bardzo firma będzie mogła odczuć efekt tej zmiany. Z tego właśnie powodu wykonaj BEZPŁATNY test „Mapy wdrożeń AI” - ma tylko 14 pytań i zajmuje 3-4 minuty. Wynik pomoże określić, gdzie naprawdę jest dziś firma i jaki kolejny krok ma sens:

https://trzeciareka.ai/mapa-ai